Tip: Installeer MyBee, onze veilige kinder-omgeving. Gratis!

Sommige onderzoeken geven aan dat kinderen op deze leeftijd al ‘nare’ ervaringen hebben op Internet. Maar als je dan doorvraagt, gaat het vooral om pop-up’s, reclame die over de tekst heenloopt, schermen die niet meer weg te klikken zijn en dat de computer vastloopt. Niet echt iets om over wakker te liggen. Toch zijn er ook onderzoeken waaruit blijkt dat van alle 10-jarigen al bijna 80% porno heeft gezien via internet. Dat is een groot aantal kinderen. Deskundigen zijn het er eigenlijk wel over eens dat het zien van die beelden op deze jonge leeftijd schadelijk is. Wie hier meer over wil lezen, surft naar de twee artikelen hierover op Ouders Online (Kijken naar seks, deel 1 en deel 2).

Als u het geen prettig idee vindt om uw kinderen zelfstandig over het web te laten surfen, kunt u ze binnen de veilige omgeving van een kinder-browser laten surfen. U kunt ook volstaan met het installeren van een pornofilter.

Hieronder volgen de belangrijkste opvoed-tips voor ‘spelen op het web’ voor kinderen van 6 tot 9 jaar. Om te beginnen twee tips voor uzelf:

Maak gebruik van de kennis van anderen
Internet barst van de kinder-websites, maar lang niet alles is even goed. Bekijk af en toe de tips van anderen, zoals die welke te vinden zijn op het Forum van Ouders Online (rubriek: Internet - Mijn kind online). Een andere mogelijkheid is de plaats waar leerkrachten educatieve tips uitwisselen, namelijk: www.digischool.nl/po/community34. De MyBee maakt al gebruik van de kennis van ouders, samen met de expertise van een deskundige redactie.

Bouw een voorraadje kinder-sites op
Ga regelmatig zelf een avondje surfen, op zoek naar goede websites voor deze leeftijd. Zet ze in de Favorieten-lijst en leer uw kind hoe het daarmee kan omgaan. Probeer regelmatig voor uzelf te formuleren waarom u een website wel of niet geschikt vindt.

Tot zover de tips voor uzelf; nu de echte opvoedtips.

Leer uw kinderen stap voor stap te surfen op het web
Als uw kinderen zelfstandig op het web op zoek mogen gaan naar informatie, leer ze dan hoe ze websites kunnen opslaan in een Favorieten-lijst en hoe ze aan de hand van die lijst websites kunnen terugvinden. Bij opdrachten kunt u zelf de lijst vullen met websites waar ze naartoe kunnen.

Bouw wederzijds vertrouwen op
Maak gebruik van de invloed die u heeft op kinderen van deze leeftijd, en leer ze nu al dat het normaal is om samen te praten over wat je tegenkomt op het Internet, en over wat leuk is en wat niet. Een kind van 6 of 7 jaar zal nog weinig behoefte hebben om stiekem zelf op zoek te gaan. Door eraan te wennen dat hij zijn ervaringen met u kan delen, leert hij u in vertrouwen te nemen. Dat is een voorwaarde voor het moment dat er ooit wat mis mocht gaan. 

Verbieden mag: hanteer duidelijke regels
Bij 6 tot 9 jaar kunt u kinderen gerust nog dingen verbieden. Maak van tevoren duidelijke afspraken en stel regels op. Leg ook uit dat die regels er zijn om hen te beschermen, omdat er een deel op Internet is dat niet voor kinderen bedoeld is en dat u niet wilt dat ze daar komen. Leg ook uit dat als het per ongeluk toch gebeurt, u daar geen straf voor zult uitdelen.

Laat uw kinderen geen spelletjes of plaatjes downloaden zonder uw toestemming
Leer uw kinderen dat ze alleen iets mogen downloaden als u daar toestemming voor geeft. Net zoals ze ook niet de voordeur mogen opendoen als hun ouders niet thuis zijn. Meestal gaat het goed, maar het kan ook mis gaan. Vreemde bestanden kunnen virussen bevatten.

Wees erbij als uw kinderen ‘vrij’ mogen surfen
Om spelletjes en andere leuke dingen op een site te kunnen doen, moet je je soms registreren, met op zijn minst een werkend e-mail adres (omdat je anders geen wachtwoord kunt ontvangen om toegang te krijgen). Op zich hoeft dat niet bezwaarlijk te zijn – al was het alleen maar omdat registratie een beveiliging kan vormen tegen misbruik – mits u er zelf bij bent om te zien welke gegevens waar naartoe gaan. Spreek af met de kinderen dat zij zich nooit ergens aanmelden zonder uw toestemming. Blijf altijd in de buurt, zodat u er bent als kinderen u nodig hebben.

Bij niet-commerciële sites, zoals die van de publieke omroepen, kan het meestal geen kwaad om je te registreren. Maar bij wél commerciële sites moet je beslist op je hoede zijn.

Commerciële sites vragen doorgaans meer informatie dan strikt noodzakelijk is. Deze gegevens kunnen gebruikt worden om ongewenste reclame (spam) te verzenden, of de gegevens worden verkocht aan derden. Een goed adres plus een goed consumentenprofiel brengt ca. 5 tot 10 euro op. Met duizenden adressen kan dat aardig aantikken. Praat hierover met uw kinderen. Daardoor zullen ze beter begrijpen waarom het belangrijk is om hier zorgvuldig mee om te gaan.

Tip: om te achterhalen wat de achtergrond van een site is, moet u altijd het colofon raadplegen. Als er helemaal geen colofon beschikbaar is, is het sterk af te raden om je gegevens prijs te geven. Als er wél een colofon beschikbaar is, kun je zien wie de makers zijn en wat ze met de bezoekersgegevens van plan zijn. Deze informatie staat soms onder een kopje als ‘Privacy policy’. Als er geen privacy policy is, is registratie af te raden. Je kunt deze website dan het beste links laten liggen.

Zorg dat uw kinderen nooit persoonlijke informatie prijsgeven
Commerciële sites maken er een sport van om zo veel mogelijk informatie van kinderen los te peuteren. Onder andere tijdens de registratie maar ook daarna nog. Om mee te kunnen doen aan een prijsvraag, of om een prijs te winnen, wordt kinderen het hemd van het lijf gevraagd. Er zijn zelfs bedrijven die kinderen leuke presentjes in het vooruitzicht stellen als ze persoonlijke informatie over hun ouders geven.

Uit onderzoek blijkt dat kinderen bereid zijn om alles te vertellen wat hun gevraagd wordt. Zowel over zichzelf als over hun ouders. Spreek af dat niemand zijn persoonlijke gegevens invult ergens op een website. Ook geen gegevens van een ander, een klasgenootje of een ouder bijvoorbeeld. Leg de kinderen ook uit waarom dat niet mag. Ook niet tijdens een spelletje, en ook niet als je er cadeaus of spaarpunten voor krijgt. Zelfs een e-mail adres kan al te veel zijn.

Tip: het oppas-programma CyberPatrol heeft een snuffel-functie die voortdurend controleert of er privacy-gevoelige gegevens worden ingetikt. Namen, adressen, telefoonnummers en dergelijke, die je van tevoren hebt gedefinieerd, kunnen dan niet worden ingevoerd.

Zorg dat uw kinderen geen namen, telefoonnummers en adressen op een homepage zetten
Op veel kinder-sites kun je gemakkelijk een eigen homepage maken.

Bijvoorbeeld bij:

• de Rangerclub van het WNF (www.rangerclub.nl)
• de Websitemaker van Kennisnet (websitemaker.scholier.kennisnet.nl)
• sommge kinderen beginnen nu al op Hyves

De opmaak van zo’n pagina is veelal voorgeprogrammeerd, waarna je alleen nog maar je eigen teksten en plaatjes hoeft in te voeren. Het is letterljk kinderspel!

Zo’n eigen pagina in cyberspace is een leuke manier om iets over jezelf te vertellen en om hobby’s met andere kinderen te delen, maar er zijn wel risico’s aan verbonden. Kinderen zijn met groot gemak heel scheutig met informatie over zichzelf, familieleden, vriendjes en vriendinnetjes. Enige voorzichtigheid is dus wel geboden. Vertel uw kinderen dat het gevaarlijk is om zomaar van alles te vertellen over jezelf. Vertel welke dingen ze wel over zichzelf kunnen vertellen en welke niet, en waarom.

De kern van de boodschap zou moeten zijn om geen gegevens op het Internet te zetten waarmee mensen die jou niet kennen, toch kunnen achterhalen wie je bent en waar je woont. Je geeft je adres toch ook niet aan een vreemde op straat? Denk daarbij niet alleen aan NAW-gegevens (naam, adres, woonplaats), maar ook aan de naam van school, de namen van broers en zussen, en de namen van vriendjes en vriendinnetjes. Ook familiefoto’s houden een zeker risico in.

Leer uw kinderen om altijd een nickname (nepnaam) te gebruiken
Op Internet is het heel gebruikelijk om een pseudoniem (nepnaam) te gebruiken, ook wel nickname of kortweg nick genoemd. Praat hierover met uw kinderen en spoor hen aan om een eigen nick te verzinnen. Bespreek mogelijke keuzen; de ene nick is beter dan de andere. Hoe minder persoonlijke informatie de nick geeft, hoe beter. Met ‘mooiemeid’ vertel je bijvoorbeeld meer over jezelf dan met ‘shark’ of ‘musiclover’. Hetzelfde geldt trouwens voor het kiezen van een e-mailadres (dus liever musiclover@adres.nl dan mooiemeid@adres.nl).