Tip: Installeer MyBee, onze veilige kinder-omgeving. Gratis!

Rond een jaar of 8 ontdekken uw kinderen de mogelijkheid om te communiceren via het internet. In eerste instantie zal het vooral gaan om e-mailen (naar vriendjes en familieleden). Het grote voordeel van deze vorm van communicatie is dat ze net zo lang over het tikken van een berichtje kunnen doen als ze willen.

Vooral meisjes ontdekken ook het kletsen via MSN-en al vroeg. Sommige meisjes zitten al te MSN-en als ze nog maar nauwelijks kunnen schrijven. Jongens hebben die interesse doorgaans pas later; zij gaan liever online gamen en komen zo in contact met andere spelertjes met wie ze praten via de chat-functie binnen het spel.

E-mail verzenden en ontvangen is een uitstekende manier om uw kinderen aan te moedigen om te schrijven en te lezen. Het geeft ze wat meer onafhankelijkheid, zonder dat er veel risico’s aan verbonden zijn. Bovendien is e-mailen een gemakkelijke manier om contact te onderhouden met vriendjes of (verre) familieleden.

Omdat e-mailen een aantal specifieke vaardigheden vereist (zoals berichten ophalen en verzenden, verzend-adres invullen, etc.), bent u daar als ouder in het begin op een natuurlijke manier bij betrokken. U moet immers helpen bij het ophalen en verzenden van de post. Op veel scholen krijgen de kinderen trouwens een eigen e-mail adres als ze in groep 6 zitten. 

De belangrijkste opvoed-tips voor ‘communiceren via het Internet’ voor kinderen van 6 tot 9 jaar:

Leer uw kinderen dat ze nooit mailtjes van onbekenden openen
Leer uw kinderen om geen mailtjes te openen van mensen die ze niet kennen. Alleen als meteen duidelijk is van wie het bericht afkomstig is, is de mail voor jou bestemd. Bij twijfel moet je een ouder of een leerkracht erbij roepen. Spreek ook af dat uw kinderen alleen mailtjes openen die direct aan hen gericht zijn, net zoals bij gewone brieven.

Let op: over de vraag of e-mail nu wel of niet onder het briefgeheim valt, zijn de (rechts-)geleerden het niet eens. Daarom is er een nieuw grondwetsartikel in de maak waarin dit alsnog geregeld gaat worden. Leg uw kinderen uit dat u hun mail zult lezen als u dat nodig vindt. U zult dat nooit doen uit persoonlijke nieuwsgierigheid, maar uit zorg om de kinderen.

Leer uw kinderen om bij het surfen altijd een vluchtig e-mail adres te gebruiken
Onder een vluchtig e-mail adres verstaan we: een gratis, tijdelijk adres bij Hotmail, Yahoo, Lycos, etc. De e-mail voor uw kind komt dan niet in uw eigen mailbox terecht, maar moet opgehaald worden van de website van Hotmail, Yahoo, Lycos, etc.

Een variant hierop is een doorzend-dienst als Moerstaal.nl. Ook daar kunt u een gratis e-mail adres voor uw kind nemen, maar alle mail wordt dan automatisch doorgezonden naar uw eigen e-mail adres. De mail moet dus thuis gelezen worden.

Beide opties hebben hun eigen voor- en nadelen:

• webmail-diensten zoals Hotmail hebben als voordeel (voor het kind) dat de mail overal opgehaald en gelezen kan worden, dus ook op school of bij een vriendje, maar als nadeel (voor de ouders) dat je geen zicht hebt op de mail die er binnenkomt;
• en omgekeerd: doorzend-diensten als Moerstaal hebben als voordeel (voor de ouders) dat je goed zicht kunt houden op de mail die er binnenkomt, maar als nadeel (voor het kind) dat de mail alleen thuis opgehaald en gelezen kan worden;
• beide opties hebben het voordeel dat je op elk gewenst moment van e-mail adres kunt wisselen (oude adres afsluiten en een nieuw adres openen), wanneer de spam de spuigaten uitloopt.

Leer uw kinderen om bij registratie op een website altijd zo’n vluchtig e-mail adres te gebruiken. (Moet zo’n adres nog aangemaakt worden, adviseer dan altijd om een nickname te gebruiken en niet de echte naam. Dus liever iets als musiclover@adres.nl dan petra_jansen@adres.nl.) Enerzijds ontvang je dan wél je wachtwoord, maar anderzijds heb je weinig last van ongewenste e-mail (spam). Zodra er te veel ongewenste e-mail op dat adres binnenkomt, kun je het immers afsluiten (terwijl je gewoon je wachtwoord voor de website kunt blijven gebruiken).

Tip: maak voor MSN Messenger een tweede Hotmail-adres aan, waarmee u uw kind bij MSN aanmeldt. Het mailadres is straks voor iedereen zichtbaar in het MSN-venster waarin wordt gechat. Omdat veel kinderen onbekenden op hun vriendenlijst hebben staan, en er misschien nog kinderen of volwassenen tussen zitten met wie ze op een gegeven moment geen contact meer willen, is het raadzaam om een tweede e-mail adres voor privé-gebruik apart te houden.

Let op: verbied uw kinderen om e-mail adressen van vriendjes in te vullen. Leg uit dat je net zo zorgvuldig met de gegevens van je vrienden om moet gaan als met de gegevens van jezelf. Wat u niet wilt dat u geschiedt, doe dat ook een ander niet.

Laat bijlagen ongeopend en klik geen onduidelijke links aan
Op dit moment vinden de meeste virus-besmettingen plaats via e-mail, in het bijzonder via de attachments (bijlagen) die daaraan gekoppeld zijn. Stel daarom de vaste regel in dat kinderen nooit een attachment (bijlage) openen of een link in een e-mail bericht aanklikken. Ook niet als zo’n link in een mailtje staat van iemand die ze kennen. En óók niet als die link suggereert dat je daarmee de verzending van deze mailtjes kunt laten stoppen! Dat gebeurt namelijk niet; integendeel. Door het aanklikken van zo’n link verraad je dat je bestaat, waardoor de hoeveelheid spam vanuit die bron alleen nog maar toe zal nemen.

Maak gebruik van e-mail filters
De meeste e-mail programma’s, én gratis webmail-diensten zoals Hotmail, hebben filters waarmee e-mail van bepaalde personen en/of e-mail die bepaalde woorden bevat, naar een aparte map (respectievelijk de prullenbak) omgeleid kunnen worden. Maak daar gebruik van!

Maak algemene afspraken over e-mailen en bespreek die af en toe opnieuw
Het is raadzaam om al vanaf het begin duidelijk te maken dat er niet onbeperkt gesurft kan worden.
Stel redelijke regels en bespreek die. Vooral wanneer u een gewone telefoonlijn gebruikt om te Internetten (hoe langer online, hoe duurder), is het belangrijk om een maximale tijdsduur per Internet-sessie vast te leggen. En als er meerdere kinderen in het gezin van één computer gebruik maken, moeten er afspraken worden gemaakt wie er wanneer achter de pc mag. Ook kunt u bijvoorbeeld bepalen dat uw kinderen elke dag moeten kiezen tussen de tv en de pc. Al met al bepaalt ieder gezin de regels die bij zijn eigen situatie past.

Een algemeen advies – van media-deskundige prof. Patti Valkenburg – is om kinderen maximaal anderhalf uur per dag (in totaal) met media als tv en pc te laten doorbrengen. Ze moeten immers ook voldoende tijd overhouden om gewoon (buiten) te spelen of te sporten. Bedenk echter dat dit een tamelijk willekeurige richtlijn is, en dat u als ouders uw eigen plan kunt trekken.

Drie tips tot slot:

1. Bescherm uw PC tegen virussen door een anti-virusprogramma te installeren. Update het programma regelmatig (minstens één maal per week), anders herkent de virusscanner de meest recente virussen niet.
2. Vindt u het lastig om de Internettijd zelf in de gaten te houden? Installeer dan een programma dat die taak van u overneemt, zoals ons eigen programma TimeSlot. U kunt dat gratis downloaden via deze site. Een gewone kookwekker kan natuurlijk ook goede diensten bewijzen.
3. Wees niet al te streng als het vakantie is, of wanneer een kind ziek thuis is. Het kan juist heel prettig en leerzaam zijn voor een kind om te ontdekken dat er ook vanzelf een moment komt dat je er geen zin meer in hebt om achter een beeldscherm te zitten.