Tegenwoordig zijn kinderen op veel verschillende manieren met elkaar in contact. Ze hebben een enorme keuze in communicatiemiddelen. Als je kijkt hoe ze die gebruiken, dan zit daar wel systeem in: ze kiezen het medium dat het beste aansluit bij hun behoefte van een bepaald moment. Ook de omstandigheden spelen natuurlijk een rol; op de fiets kun je wel bellen maar niet e-mailen.

E-mail
Voor veel jonge kinderen is e-mail de eerste kennismaking met ‘communiceren via het Internet’. Misschien omdat e-mail iets is wat hun ouders veel doen, en wat ze van hen leren. Na een tijdje zakt de belangstelling voor e-mailen echter weg, om plaats te maken voor snellere vormen van communicatie, zoals MSN-en (chatten) en SMS-en. Pubers en pre-pubers vertellen daarover in ‘Are you talking to me’, een serie tv-uitzendingen van de IKON. De uitzendingen zijn nog online te bekijken (via www.rutlkng2me.nl).

E-mail is handig voor langere berichten, voor het verzenden van bestanden (als bijlage bij een e-mail) en voor berichten waarbij je 1-op-1 belangrijke zaken kunt bespreken. Een relatie verbreken of geheimen delen gebeurt dan ook bij voorkeur per e-mail, en niet per MSN of SMS.

Tip: leer uw kind om in e-mails (en gewone brieven) geen chattaal te gebruiken. Chattaal, ook populair op MSN en bij het gebruik van SMS -berichten, is een sterk verkorte taalvorm, die nauwelijks meer lijkt op gewone schrijftaal. Uit onderzoek blijkt dat e-mails die geschreven zijn als een ouderwetse brief, veel beter gelezen worden, dat de inhoud meer aandacht krijgt, en dat de schrijver serieuzer genomen wordt.

Mobieltje
Veel kinderen hebben tegenwoordig een (prepaid) mobieltje dat ze altijd bij zich hebben en dat altijd aan staat. Vanwege de hoge kosten hebben deze apparaatjes meestal (nog) geen Internet-faciliteiten (GPRS of UMTS); ze worden vooral gebruikt om te bellen en te SMS-en.

Tip: informeer u via de website Kindermobiel.nl. Bedenk wat het voordeel zou zijn om kinderen Internet-toegang te geven via de mobiele telefoon (waarschijnlijk is dat er voordeel er niet). Jonge kinderen hebben toezicht nodig. Zorg dus voor een situatie waarin u dat toezicht daadwerkelijk kunt uitoefenen. GPRS of UMTS is daardoor vooralsnog minder geschikt voor jonge kinderen.

Urgente berichten of korte boodschappen die snel overgebracht moeten worden – of als er geen Internet bij de hand is – gaan via de telefoon of per SMS. Berichten die je 1-op-1 wilt overbrengen, terwijl je op dat moment juist in gezelschap bent, gaan ook per SMS. Overigens hoeft het natuurlijk lang niet altijd om inhoudelijke boodschappen te gaan; het kan ook ‘over niets’ gaan. De enige inhoud is dan: ‘ik besta nog - jij ook?’ Vanwege het gemak wordt SMS ook wel gebruikt om relaties te beëindigen, maar dat wordt dan wel ervaren als zeer lomp en bot.

Chatten, Instant Messaging (MSN-en) en Skypen
Chatten en Instant Messaging (zoals MSN) worden gebruikt voor gebabbel met vrienden die je op dat moment niet in levenden lijve kunt opzoeken. Dus als je thuis bent, bijvoorbeeld. Of: wanneer je niet zozeer 1-op-1 wilt babbelen, maar met meer mensen tegelijk.

Gesprekken over school, leraren, huiswerk, vriendjes en vriendinnetjes, uitgaan, etc. zijn van groot belang voor het in stand houden van vriendschappen en relaties. Niets nieuws onder de zon. Chatten met een vaste verbinding (ADSL of kabel) is veel goedkoper dan (mobiel) bellen. Ook daardoor is het snel populair geworden.

De nieuwste rage is gratis bellen via Internet met het programma Skype. Deze vorm van communiceren wordt dan ook ‘skypen’ genoemd.

Relaties in stand houden
Volwassenen vragen zich vaak af hoe dat toch werkt: "Ze zien elkaar de hele dag al op school, en dan moet er na school ook nog gebeld, gemaild, gechat, geSMSt, geMSNt of geSkyped worden. En het gaat helemaal nergens over!" Maar dit soort contact is heel belangrijk  voor een kind. Al vanaf groep 4 zijn ze een groot deel van hun tijd bezig om hun positie in de groep te handhaven of te bevestigen. Overdag, op school, zitten ze vooral in een groep, maar na schooltijd worden de geheimpjes of andere zaken uitgewisseld tussen enkelingen uit die groep. In die contacten worden belangrijke ervaringen opgedaan over het omgaan met elkaar en over de eigen plaats in de wereld. Als ze eenmaal in groep 6 zitten, hebben de meeste kinderen een eigen e-mail en onderhouden ze hun vriendschappen ook via MSN.

Verzamelingen completeren
Via online forums en veiling-sites (zoalsMarktplaats.nl) zoeken kinderen vaak contact met mede-verzamelaars. Bijvoorbeeld voor Pokémon-kaarten, Yu-gi-ho kaarten, of ander speelgoed. Vooral bij het maken van prijsafspraken, en het opsturen of ophalen van de goederen, kan er wel eens het een en ander misgaan...

Ideaal voor verlegen kinderen
Daarnaast is er nóg een groot voordeel voor kinderen om via Internet te communiceren: het geeft een bepaalde bescherming. Dezelfde afstandelijkheid die het zo bot maakt om relaties te beëindigen via e-mail of SMS, geeft juist enorme voordelen als je verlegen bent. Elke vorm van communicatie waarbij je niet onmiddellijk oog in oog met je gesprekspartner staat, is prettig voor een onzeker kind.

Risico’s
Chatten is bij niet-chattende volwassenen vooral bekend om de gevaren. Die zijn er natuurlijk ook. Openbare chatboxen zijn eigenlijk niet geschikt voor jonge kinderen: er is meestal geen – of te weinig – online toezicht op wat er gebeurt.