Het gaat niet helemaal goed met het imago van internet als het gaat om kwaliteit van de inhoud. En als het om kinderen gaat, is de zorg groot. Daarom heeft de EU onder voorzitterschap van de Duitsers het initiatief genomen om dat als onderwerp te nemen van een Europese conferentie. Hoe kan groter vertrouwen in 'content' van digitale media worden bereikt, en hoe kunnen overheid en industrie (de media-aanbieders) daarin samenwerken.

De conferentie vond plaats rond 10 mei 2007 en leidde tot het opstellen van een conclusie (hier integraal te lezen). Ik geef hier een korte samenvatting van het rapport.

Er is tijdens de conferentie gesproken over de volgende vragen:

• Hoe kan er meer digitale content komen die geschikt is voor kinderen?
• Hoe kan kwaliteit en betrouwbaarheid van digitale content gewaarborgd worden?
• Welke zelf-reguleringssystemen zijn bewezen succesvol gebleken?
• Wat zijn de mogelijkheden van co-regulering als het gaat om digitale content?

Een online omgeving die passend is voor kinderen
Het is in de discussie over veilige, betrouwbare informatie van hoge kwaliteit voor kinderen natuurlijk ook de bedoeling te onderkennen dat internet niet alleen risico's biedt, maar vooral ook kansen. De kansen voor kinderen zouden echter vooral benut kunnen worden door middel van white-listing. Kinderen moeten in een voor hen veilige omgeving kunnen profiteren van alle voordelen van internet. Het rapport noemt hier enkele good practices in de EU: de aanzet van de stichting Mijn Kind Online voor het ontwikkelen van kwaliteitskriteria voor online content [JP: joepie, altijd leuk als we buiten de landsgrenzen ook opgemerkt worden!], en 'Ein Netz für Kinder' in Duitsland.'

Omdat er geen haalbare business-modellen zijn voor dit soort initiatieven, zouden overheden deze moeten ondersteunen en promoten.

Ook scholen hebben een cruciale rol: dat is de plek waar kinderen mediawijsheid moeten opdoen. Het beleid moet erop gericht zijn media-educatie via scholen te stimuleren.

De rol van media-aanbieders
Het maken van goede kwaliteit content voor kinderen kost geld en levert weinig op. Dat commerciële aanbieders daardoor niet altijd de beste kwaliteit leveren, is begrijpelijk; daardoor wordt de verantwoordelijkheid van publieke omroep-organisaties eigenlijk alleen maar nog groter. Bovendien kan iedereen via internet media-aanbieder voor kinderen worden. Pluralisme in de media is een groot goed, maar vormt wel een uitdaging. Het is goed als andere gevestigde maatschappelijke organisaties, die traditioneel geen 'content providers' waren, nu ook de kans krijgen om een rol te vervullen als alternatieve media-aanbieders.

De betrouwbaarheid en kwaliteit van informatie kan ermee gebaat zijn als content-aanbieders zichzelf zouden onderwerpen aan een vorm van zelf- of co-regulering. Dat zou bovendien de mogelijkheid van consumenten vergroten zelf goed te kiezen uit het media-aanbod, en het zou goed zijn voor het vertrouwen van consument in de media in het algemeen.

Zelf- en coregulering
De praktijk van zelf- en coregulering kent een aantal goede voorbeelden. Deze laten zien dat deze vorm van controle bijdraagt aan het vertrouwen dat mensen hebben in de media. Systemen die consumenten de kans geven een bij hen passende en gefundeerde keuze te maken uit het grote aanbod, zijn te prefereren boven systemen die de keus bij de consument weghalen.

Het succes van zelf-regulering hangt op den duur af van de wijze waarop hierin ook de nieuwe, niet-traditionele content-aanbieders worden betrokken. Het werkt alleen dan wanneer het een systeen is dat door zoveel mogelijk partijen gedragen wordt, en wanneer iedereen moeite doet om het te promoten bij consumenten en te zorgen dat zij daar optimaal gebruik van maken.

Ook van co-regulering (waar overheid en industrie dus samen verantwoordelijk voor zijn) zijn goede voorbeelden in de praktijk, waaronder het NICAM (van Kijkwijzer voor audio-visueel aanbod op tv en films) in Nederland, maar in de UK en in Frankrijk heeft men goede ervaring met systemen om reclame te reguleren.

De eisen die aan co-regulering gesteld moeten worden zijn:

Transparantie voor alle partijen, voldoende incentives voor de industrie, een effectief klachten- en boete-systeem, bewustwordingscampagnes voor het publiek, een gedegen wettelijke basis en een goede evaluatie van het systeem met mogelijkheid om aanpassingen te implementeren.

Tot slot beveelt het Duitse voorzitterschap aan dat de zelf- en coreguleringssystemen niet alleen uitgebreid worden naar online content, maar ook zo snel mogelijk naar games en mobiele content.

Justine Pardoen