Vier vooraanstaande onderzoekers die zich bezighouden met tieners en internet, kwamen op 3 mei bijeen om te praten over de risico's van internet voor kinderen. Deze bijeenkomst (leve internet!) is integraal te zien én na te lezen.
Het is beslist de moeite waard om er even voor te gaan zitten en te kijken (luisteren). Onderzoeksgegevens over hoeveel kinderen nu eigenlijk 'domme' dingen doen, zichzelf blootgeven of slachtoffer worden van misbruik door volwassenen worden hier gepresenteerd (9 video's, klik door naar YouTube of bekijk eerst een overzicht van de hele lijst).
Natuurlijk zijn de gegevens gebaseerd op onderzoek onder kinderen in de VS. Maar de onderliggende boodschap van de onderzoekers is duidelijk: de werkelijke gevaren ontstaat niet door het internet, maar doordat het om kinderen gaat die dingen doen op internet waar ze eigenlijk nog niet aan toe zijn. Laten we dus niet inzetten op technologische oplossingen, maar op opvoeding (gezin) en educatie (school).
Een ander punt dat aandacht krijgt, is dat de media-aandacht die excessen krijgen, ons idee van de risico's heeft misvormd. Er zijn kinderen die echt gevaar lopen op internet, maar dat is beslist niet de grote groep. Het is de minderheid: het getal van 7% werd genoemd. En om die groep te kunnen helpen, is meer onderzoek nodig. De onderzoekers vragen unaniem voor meer onderzoek, juist om meer vat te krijgen op de kleine groep tieners die dus echt gevaar loopt.
Het probleem -- zoals het er nu naar uitziet -- ligt eigenlijk vooral bij kinderen die in hun leven al ervaringen hebben met (seksueel) misbruik of verwaarlozing, en bij jonge tieners die in de war zijn over hun seksuele gevoelens en seksuele identiteit.
Jongens en meiden die uit seksuele verwarring (bijv. over homoseksualiteit) op zoek gaan naar informatie of ervaringen, die lopen het meest risico. Zij hebben ook de neiging om gesprekken te voeren met vreemden over seks, en uiteindelijk in te gaan op seksuele uitnodigingen. Zij lopen bij uitstek gevaar op internet.
Kortom: het is heel erg belangrijk dat kinderen en jonge tieners op tijd adequate seksuele opvoeding krijgen. Dat is dan niet hetzelfde als het pleidooi van Mirjam Sterk vandaag in Trouw voor les in seksuele moraal. De suggestie is dat les in seksuele moraal er vanzelf toe zou kunnen leiden dat die jongeren van nu de oude seksuele waarden en normen weer gaan adopteren. Maar zo eenvoudig is het natuurlijk niet. Het is nu eenmaal onvermijdelijk dat nieuwe generaties het anders doen dan hun ouders.
In de VS is het al geprobeerd waar Sterk op doelt: daar is in de seksuele opvoeding teruggegrepen op een oude morele norm: seksuele onthouding tot het huwelijk. Alle seksuele vorming in de VS is hierop gericht geweest en daar zijn miljarden aan besteed. Onlangs bleek echter dat dat helemaal niets geholpen heeft: er zijn nog steeds evenveel tienerzwangerschappen, soa's enz. onder tieners en de getallen van seksueel misbruik zijn ook niet gedaald.
Ik pleit ervoor dat we kinderen leren nadenken over het zelf bepalen van hun grenzen, en dat we hen helpen hun eigen seksuele moraal te ontwikkelen. Dat moet al gebeuren op jonge leeftijd: kinderen moeten al vroeg leren wat 'normaal' gedrag is en wat niet. Zodat ze weten dat ze mogen weigeren dat ze gezoend worden door oma of de buurman als ze dat niet prettig vinden, dat ze weten dat ze niet hoeven te accepteren dat de broer van een vriendje in de buurt onder je rokken grijpt en dat ze weten dat het niet normaal is als je vader je 's nachts bezoekt. Als niemand je dat vertelt, hoe moet je dat dan weten als je acht bent?
Kinderen lopen nog altijd meer kans slachtoffer te worden van iemand die ze kennen uit het gewone leven dan van iemand die ze kennen via internet.
Justine Pardoen