Veel scholen hebben een eigen website. Zo’n site heeft verschillende functies. En bij alle functies moet nagedacht worden over de privacy van de leerlingen én de leerkrachten. Kinderen hebben er recht op dat hun persoonsgegevens beschermd worden, om misbruik te voorkomen. Ouders moeten erop letten dat dit ook werkelijk gebeurt. Een school kan dus niet zonder meer privacy-gevoelig materiaal van leerlingen op Internet publiceren.

Ga er in ieder geval vanuit dat je niet zomaar de tekst van de schoolgids op het Internet kunt zetten, inclusief namen, adressen en privé-telefoonnummers. Het uitdelen van zo’n tekst aan leerlingen, ouders, en leerkrachten van de eigen school is van een geheel andere orde dan het publiceren van diezelfde tekst op Internet, waar de hele wereld er kennis van kan nemen. In het laatste geval is het bereik vele malen groter.

Hetzelfde geldt voor nieuwsbrieven van de school, verslagen van vergaderingen, schoolkranten, schoolwerk van kinderen en berichten uit de klas. Het verdient aanbeveling om te overwegen om deze informatie alleen in een afgesloten gebied te publiceren, zodat alleen leden van de gemeenschap van de school erbij kunnen.

Toestemming van ouders
Voor het publiceren van foto’s en ander persoonlijk materiaal van leerlingen op Internet, is vooraf toestemming van hun ouders nodig. Veel scholen vinden dat een omslachtige werkwijze en kiezen ervoor om in de schoolgids op te nemen dat ouders het zelf bij de school moeten melden als ze bezwaar hebben. Zolang ze dat niet doen, gaat de school ervan uit dat er wel toestemming is. Het is niet helemaal zoals het zou moeten, maar het is in ieder geval iets.

Besef in ieder geval dat ouders die bezwaar maken tegen het plaatsen van foto’s recht hebben op begrip van de kant van de school. U weet immers niet wat de reden van hun bezwaar is (en u hoeft dat ook niet te weten).

Waartoe dient een school-website?
Een school-website kan meerdere functies hebben: 

-  Marketing – school-websites worden onder andere gebruikt voor het presenteren van de school aan buitenstaanders. Ouders die nog geen kind op deze school hebben, kunnen zich dan oriënteren en vaak staat de complete schoolgids online. Ook bevat zo’n site meestal de contactgegevens van de directie of de administratie, en soms kom je zelfs persoonsgegevens van de leerkrachten tegen.

Om de sfeer te laten proeven staan er vaak foto’s op de website. Zowel van het schoolgebouw (van binnen en van buiten) als van de omgeving. Maar vaak ook van leerkrachten en van leerlingen.

- Schoolnieuws verspreiden – een tweede functie van de school-website is om ouders van bestaande leerlingen te informeren over de dagelijkse gang van zaken. Soms staan de nieuwsbrieven van de school online en kun je notulen van vergaderingen terugvinden.

In het verlengde hiervan is er soms een afgeschermd gedeelte voor het personeel (ten behoeve van hun onderlinge communicatie), maar het komt ook voor dat buitenstaanders daar gewoon kunnen meelezen. 

- De school-website als speeltuin – tenslotte kan de school-website bedoeld zijn voor de leerlingen zelf. Als het een beetje meezit, kunnen zij hun eigen materiaal op de website publiceren, al of niet onder leiding van de leerkrachten.

Nadenken over de school-website en privacy
Bij al de bovengenoemde functies is het van belang om goed te blijven nadenken over de mogelijke privacy-schendingen die er kunnen plaatsvinden.

Let op: Houd er ook rekening mee dat de school te allen tijde verantwoordelijk blijft voor de inhoud van de site, ook al wordt deze onderhouden door een behulpzame ouder. 

Privacy-richtlijnen
De onderstaande richtlijnen zouden bij het normale ICT-beleid van de school moeten horen:

- Zorg dat er geen koppeling bestaat tussen namen en foto’s. Zo reduceer je de kans dat mensen buiten de school belang gaan stellen in het kind. Dus:
als de naam van een leerling genoemd wordt, gebruik dan geen foto;
als je een foto gebruikt, laat dan de naam van de leerling weg.

- Vraag vooraf toestemming van de leerlingen én van de ouders wanneer u foto’s van kinderen gebruikt op de school-website. Informeer ouders van tevoren over het privacy-beleid van de school. Zo komt niemand voor verrassingen te staan.

- Vraag aan de leerkrachten of zij willen dat hun gegevens beschikbaar zijn op het Internet. Niet alle leerkrachten zullen het fijn vinden als hun privé-gegevens (portret, naam, adres, telefoonnummer) op de website staan.

Tip: gebruik niet alleen foto’s met mensen erop om de website te verlevendigen. Ook een foto van de school en omgeving, een detail-opname uit de klas, of ingescand lesmateriaal kan de moeite waard zijn.

Vertrouwenspersoon
Tot slot: voor de leerlingen is het belangrijk dat ze weten bij wie ze terecht kunnen met vragen en problemen over het Internet-gebruik op school. Bij wie kunnen ze nare ervaringen melden? Bij wie kunnen ze discriminerende, extreem gewelddadige of andere grensoverschrijdende websites melden?

Tip: stel voor Internet-kwesties een aparte vertrouwenspersoon aan die meer dan voldoende weet over Internet en die goed begrijpt wat de leerlingen bezighoudt. Zorg dat leerlingen weten hoe ze via e-mail contact kunnen opnemen met deze persoon.

Praten is veiliger dan zwijgen
Kinderen zijn snel geneigd te zwijgen als ze de indruk hebben dat hun leerkrachten weinig weten van Internet. Dat is jammer, want praten kan de veiligheid aanzienlijk verhogen.

De kans is groot dat kinderen op school liever zwijgen over nare ervaringen dan dat ze een leerkracht in vertrouwen nemen. Waarom? Omdat deze kinderen wel doorhebben dat leerkrachten soms niet voldoende van het Internet weten om hen te kunnen helpen. Dat zij hun problemen niet kunnen oplossen, of erger nog, dat leerkrachten uit angst bij de minste dreiging van onveiligheid reageren met het instellen van verboden.

Een kind dat zijn behoefte aan hulp of gewoon een gesprek beloond ziet met een toename van beperkingen op de eigen vrijheid, zal geneigd zijn te zwijgen. Het is duidelijk dat dat onwenselijk is. Leerkrachten die zich niet laten leiden door angst maar door kennis, daar kan een kind op bouwen. En de veiligheid die dat biedt voor een kind, daar kan geen Internet-filter tegenop.