Pas op voor onbekenden op internet, horen tieners maar al te vaak. De ander hoeft niet te zijn wie hij zegt te zijn. Vertel ze eens wat nieuws. Tieners zijn online wijzer dan we denken. Een faker staat bij tieners te boek als iemand die foto's van een ander gebruikt voor zijn of haar profielpagina, iemand die blonder is, slanker misschien, iemand die grote kans maakt hoog in populariteitspolls te eindigen. Ze komen voor op datingsites, maar ook op profielsites en chatrooms voor jongeren zijn fakers talrijk. En geliefd zijn ze niet. Jeff (18) had innig online contact met een meisje, koesterde verliefde gevoelens, maar ontdekte na anderhalve maand dat ze een foto van een ander had gestuurd. "Het echte meisje bleek een stuk minder slank te zijn. Ze wilde ook maar niet afspreken. Elke keer dat ik het voorstelde, had ze een excuus. Op de webcam wilde ze ook niet." Toen ze het niet langer geheim hield, was de gekwetste Jeff resoluut: "Op MSN heb ik haar geblockt en verwijderd. Ik heb haar nooit meer gesproken." Hoe fake je? Faken op internet gebeurt op twee manieren: op een subtiele en minder subtiele manier. 1. Je iets ouder of iets anders voordoen, de subtiele manier, is het populairst. Onderzoek van UVA-hoogleraar Kind en Media Patti Valkenburg heeft aangetoond dat internettende tieners meer zelfvertrouwen krijgen wanneer ze zichzelf iets ouder, slanker, blonder, stoerder voordoen. Door te experimenteren met je identiteit durf je meer, ben je bijvoorbeeld gevatter tegen een meisje waartegen je in de disco je mond niet open durft te doen. Het is een geaccepteerd rollenspel. 2. De minder subtiele manier is het gebruiken van andermans foto's. Jongens doen het uit balorigheid: zetten foto's van dames online en zeggen dat ze 'bi' zijn. Oude mannen zetten foto's van godenzonen online, hopend op een afspraakje met een knappe tienermeid. Pedofielen sturen erotische foto's van godenzonen en vragen erotische foto's terug - voor hun fotoverzameling. En de meiden? Sommige zijn bang te worden afgewezen en denken met de foto's van een ander wel in contact met jongens te komen. Sara (15 jaar): "Sommige meiden jatten je foto's omdat ze willen weten hoe het voelt om een ster te zijn op internet." Sara kwam haar foto's tegen in een profiel op Sugababes.nl. Alle foto's waren van haar, behalve één. Dat moest de dievegge zijn. "Ze had een enorme witte buik." Online beroemdheid staat gelijk aan overladen worden met belangstelling. "Je krijgt heel veel mailtjes en leuke berichten in je gastenboek. Alle jongens maken je complimenten en willen met je uit. Sommige meiden doen zich voor als een ander om die aandacht te krijgen." Wat kun je tegen fakers doen? Faken gebeurt niet op hele grote schaal, maar het gebeurt vaak genoeg waardoor tieners op hun hoede zijn. Ze leren in de praktijk. "Voortaan vertrouw ik het alleen als ik iemand eerst op de cam heb gezien", zegt Jeff. Jongeren hebben zo hun eigen manieren om fakers te ontmaskeren. Als je je eigen foto's tegenkomt, is het makkelijk: dan doe je 'aangifte' bij de makers van de site. Verder zijn er 'fakerslijsten'. Op sites met deze lijsten staan foto's van jongedames die voorkomen op nep-profielen. Het is niet leuk wanneer je foto wordt gejat. Jongeren beschermen hun 'pics' hun naam duidelijk zichtbaar op de foto te zetten of soms zelfs door het url op te nemen vlak naast hun kin. Faken of gefaket worden Het lijkt alsof er twee kampen zijn: de fakers en de ware internetters, zij die geen foto's van anderen gebruiken. Maar in de praktijk lopen die twee kampen door elkaar. Tieners zijn ambivalent: ze worden gefaket en ze faken zelf. Faken kan voordelen hebben namelijk. Voor je eigen veiligheid. Tara: "Mijn moeder en ik kunnen het heel goed met elkaar vinden. Samen hebben we twee weken gechat met een man. Omdat we het niet vertrouwden, hebben we een foto van een ander gebruikt. Stel dat het iemand is die kwaad wil, dan is het prettig dat hij niet weet hoe je er uit ziet." "Na twee weken bleek die man wel oké te zijn. Toen vonden we het zielig voor hem en hebben we hem onze echte foto's laten zien."