In een discussie op het Forum van Ouders Online, over het verschil tussen online-vrienden en off-line-vrienden (virtueel versus reëel?) schrijft een ouder het volgende (vet is van mij). Het gaat niet om de twee verschillende werelden, maar om de verschillende soorten vrienden en contacten. Zij hebben een andere definitie van vriendschap dan die wij gebruiken. Die van hun lijkt veel gedetaileerder te zijn, en bevat veel meer verschillende klassen, soorten. Een internet-vriend is net zogoed een vriend als een sportclub-vriend, en een kennis van school kan even oppervlakkig zijn als een kennis van internet. Het verschil is wellicht meer psychologisch. Toen ik nog een oppervlakkige puber was 25 jaar geleden, heb ik een programmaatje gemaakt dat zich voordeed als psycholoog. Gebaseerd op een oud concept genaamd 'Eliza'. Ik had het alleen enorm uitgebreid, en een en ander zo veranderd dat gesprekken opgeslagen werden. (Voor een heel eenvoudige versie, zie http://www.manifestation.com/neurotoys/eliza.php3). In die tijd was er nog helemaal niets online voor de gewone burger, dus was het echt een niet-bestaande gesprekspartner. Maar die werd wél gebruikt voor echte persoonlijke gesprekken. Ik had vrienden die een afspraak maakten om met het ding te praten. Er zijn onderzoeken die dit gedrag bevestigen, veel mensen praten makkelijker over persoonlijke zaken naar mate hun 'gesprekspartner' onpersoonlijker is. Wellicht omdat je je voor een computer niet hoeft te schamen om iets te zeggen, gevoelsmatig wordt je minder snel afgewezen of belachelijk gevonden. Maar ja, dat zijn mijn persoonlijke ideeën waarom dat zou kunnen. Feit is dat veel mensen een hoeveelheid anonimiteit prettig vinden als ze problemen willen bespreken. Ook al vinden ze het prettiger om sommige dingen te delen op een veel persoonlijker manier. Het kan samengaan. Het heeft dus niet iets met het 'echte leven' te maken. Er is geen 'onecht leven'. De jongeren weten dat ze met echte mensen te maken hebben. De betrekkelijke anonimiteit maakt het praten alleen makkelijker. Het enige wat de jongeren uit het oog verliezen is dat die anonimiteit voor een groot deel schijn is. Het besef dat de techniek achter het geheel feilbaar is, is er niet. Ze zijn naief, en niet bezig met een onderscheid tussen virtuele en reeële wereld. Dat onderscheid maken alleen sommige ouderen nog, de moderneren beseffen al langer dat die werelden al jaren geleden versmolten zijn. In zaken als deze is het belangrijk dat de generaties van elkáár leren. De oudere generatie moet de jongere leren waar de valkuilen en voetangels liggen, en de jongere generatie leert de oudere hoe het te integreren in het leven, het te normaliseren. Wij maakten het verleden, zij maken de toekomst. Maar samen maken we het heden. En ons aandeel is niet om alles te verbieden wat we zelf niet hebben bedacht omdat we het gevaarlijk vinden, maar om te bedenken wat we kunnen doen om het niet te hoeven te verbieden. Om constructief te wezen, in plaats van destructief. Ontwikkelingen als deze zullen nog wel meer volgen. We kunnen onszelf en onze kinderen beter aanleren problemen op te lossen dan op te geven. En 'oplossingen' als verbieden vind ik vallen onder 'opgeven'. Sarcas