Basisscholieren maken gretig gebruik van zoekmachines op Internet, maar hun zoekgedrag laat te wensen over, aldus twee pedagogen die er onderzoek naar deden. Leerlingen tikken hun zoekvragen op Google in alsof het een magische antwoordmachine is. En gevonden antwoorden worden vaak klakkeloos overgenomen, zolang de website er gelikt uitziet en de teksten niet te lang of te moeilijk zijn. Het verdient aanbeveling om leerlingen in het onderwijs goed te instrueren over het gebruik van zoekmachines. Want als het zonder begeleiding gebeurt, kan dat de kwaliteit van het onderwijs negatief beïnvloeden, zo concluderen de onderzoeksters. De zoekstrategie van leerlingen uit groep 8 werd onderzocht met 'hardop-denk-sessies', en met groepsgesprekken over Internetgebruik en de betrouwbaarheid van informatie. Mooi is goed Opmerkelijk is dat leerlingen desgevraagd wel beseffen dat informatie op Internet niet per se betrouwbaar is, maar dat ze daar niet naar handelen. Ze controleren gevonden zoekresultaten niet, en beoordelen de betrouwbaarheid van informatie vooral op gevoel en uiterlijk (vormgeving, site-opmaak, de aanwezigheid van kleur en plaatjes). De inhoud wordt beoordeeld op de herkenbaarheid van informatie, de hoeveelheid, de formulering. Google is lekker snel De aantrekkelijkheid van het zoeken op Internet heeft vooral te maken met het gemak: je vindt altijd wel iets en lekker snel. Achterhalen wat de waarde van die informatie is, zoeken naar de bron ervan enz., is iets wat de meeste leerlingen niet doen. Google is veruit favoriet. De zoekmachine van Kennisnet werd in de onderzochte groep niet gebruikt. Ze hebben echter geen idee hoe ze zoektermen goed moeten invoeren. Meestal voeren ze gewoon een vraagzin in, met lidwoorden en interpunctie. En in het beoordelen van de hits in de resultatenlijst gaan ze zonder strategie, en ongestructureerd te werk. Werk aan de winkel Voor scholen is er werk aan de winkel. Kinderen hebben geen idee hoe ze te werk moeten gaan bij het zoeken op Internet, en hoe ze de waarde van de gevonden informatie moeten beoordelen. Inmiddels is het zo dat studenten van hoger onderwijs in hun bronvermelding vaak gewoon 'Googe' opschrijven, of 'Wikipedia'. Zonder dat ze beseffen dat dat niet voldoende is. Ook zien ze er geen been in om stukken tekst letterlijk over te schrijven in werkstukken. Laten we hopen dat de basis voor een verandering gelegd wordt in het basisonderwijs. Bron: Ulrike Koot en Mirjam Hoveijn, Google, de magische antwoordmachine. In: Pedagogiek in Praktijk, PIPMagazine 28, december 2005, p. 18-22. Voor onze visie van de rol van de leerkracht bij het leren omgaan met informatie via Internet, zie ons nieuwste boek: Justine Pardoen en Remco Pijpers, Mijn leerling online -- Hoe begeleid je leerlingen op Internet? SWP, ISBN 90 6665 732 4. EUR 19,65